“Hamaratta lahmacun yapılır mı?” Kulağa basit bir mutfak merakı gibi geliyor, değil mi? Ama aslında bu soru, evde yemek pişirmenin bilimiyle ilgilenen herkesin sorması gereken türden bir soru. Çünkü mesele sadece “lahmacun olur mu” değil; mesele hamurun kimyası, ısı aktarımı, nem dengesi ve pişirme fiziği. E hadi, gelin bu lezzet denklemine bilimsel bir gözle bakalım. Lahmacunun Bilimsel Anatomisi Lahmacun, temelde ince açılmış bir hamurun üzerine kıyma, soğan, biber, domates ve baharat karışımı sürülerek taş fırında yüksek ısıda pişirilmesiyle elde edilen bir yiyecektir. Yani üç kritik bileşeni vardır: 1. Hamur (karbonhidrat temelli yapı) 2. Üst harç (protein + su + yağ…
3 YorumKategori: Makaleler
Devlet Giray Han Kimdir? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Kaynakların sınırlılığı ve insanların bu kaynaklarla yaptıkları tercihler, ekonominin temel dinamiklerini şekillendirir. Bir ekonomist, tarihe yalnızca siyasi olaylar zinciri olarak değil, aynı zamanda kıt kaynakların nasıl kullanıldığını, hangi tercihlerle hangi sonuçların doğduğunu ve toplumsal refahın nasıl etkilendiğini gözlemleyerek bakar. Bu açıdan bakıldığında, Kırım Hanı Devlet Giray Han’ın siyasi ve askeri kararları, sadece bir liderlik hikâyesi değil, aynı zamanda ekonominin işleyişine dair derin ipuçları taşır. Devlet Giray Han Kimdir? Devlet Giray Han (1512–1577), Osmanlı Devleti’ne bağlı Kırım Hanlığı’nın önemli hükümdarlarından biridir. Özellikle Osmanlı-Safevî rekabetinde ve Doğu Avrupa dengelerinde kritik bir rol üstlenmiştir. Ancak…
2 YorumHamail Hangi Dil? Gizemli Bir İsmin Peşinde Bir gün bir arkadaş sohbetinde ya da internette dolaşırken “Hamail” adını duydunuz mu? Belki birinin ismi olarak, belki bir dua kitabında, belki de bir tarihi metinde karşınıza çıktı. İlk duyulduğunda kulağa hem zarif hem de esrarengiz gelen bu kelimenin kökeni aslında düşündüğünüzden çok daha derinlere uzanıyor. Bugün birlikte “Hamail hangi dil?” sorusunun izini süreceğiz. Dillerin, kültürlerin ve inançların birbirine nasıl karıştığını, bir kelimenin zamanla nasıl yolculuk yaptığını keşfedeceğiz. Hamail Kelimesinin Kökeni “Hamail” kelimesi Arapça kökenlidir. Arapça’da “ḥamā’il” (حمائل) kelimesi, “taşımak, omza asmak” fiilinden türemiştir ve genellikle “boyna veya omza asılan şey” anlamına gelir.…
2 Yorum7. Hava Jet Üssü Nerede? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Kimi zaman bir mekânın konumu sadece haritada bir işaret değildir; aynı zamanda tarihsel, kültürel ve stratejik anlamlar taşır. Ben de her konunun farklı açılardan ele alınması gerektiğine inanan biri olarak, “7. Hava Jet Üssü nerede?” sorusunu yalnızca bir coğrafi merak gibi değil, aynı zamanda küresel ve yerel dinamiklerin kesişiminde duran bir mesele olarak ele almak istiyorum. Çünkü bu tür üsler, sadece askeri varlıklarıyla değil, çevrelerinde yarattıkları toplumsal, ekonomik ve kültürel etkilerle de dikkat çeker. 7. Hava Jet Üssü’nün Konumu Türkiye’nin güneyinde, Malatya’nın Akçadağ ilçesi yakınlarında bulunan 7. Hava Jet…
2 Yorum1 Tane Gong Kaç Kalori? – Enerji, Varlık ve Anlam Üzerine Felsefi Bir Deneme Bir Filozofun Sessizlikte Başlayan Sorgusu Bir filozofun zihni bazen en saçma görünen sorularda en derin hakikatleri arar. Bugün karşımızda şu tuhaf ama büyüleyici soru var: “1 tane gong kaç kalori?” Bu soruyu bir beslenme uzmanı sorsa, muhtemelen şaşırırdık; ama bir filozof için bu soru enerji, anlam ve varoluşun kesişim noktasında yankılanır. Çünkü kalori yalnızca bir enerji ölçüsü değil, aynı zamanda insanın dünyayla kurduğu ilişkinin sembolüdür. Gong ise yalnızca bir ses değil; varlığın titreşimidir. Öyleyse bu yazı, gongun değil, onun yankısının içimizde uyandırdığı anlamın felsefi anatomisini arayacaktır.…
2 YorumHasat Zamanı Ne Anlama Gelir? Bir Hikâye Anlatımıyla Bazen hayat, tıpkı bir bahçenin bakımı gibi, sabır ve emek gerektirir. Bir tohumun toprağa düşmesinden sonra, onu büyütmek, ona özen göstermek ve sonrasında, sabırla olgunlaşmasını beklemek… İşte tam da burada, hasat zamanı devreye girer. Bu, yalnızca tarımda değil, yaşamın her alanında, bir şeyin ya da bir ilişkinin olgunlaşması için beklenilen en özel zamandır. Bu yazıda, bir çiftin yıllar süren emeklerinin ardından bulduğu o “hasat zamanı”nı anlatacağım. Hikâyemizi dikkatle dinleyin; belki siz de hayatınızdaki hasat zamanınızı keşfedeceksiniz. — Bütün Yılın Yorgunluğu: Ayşe ve Murat’ın Hikâyesi Ayşe ve Murat, yıllardır aynı köyde yaşıyorlardı. Tarım,…
2 YorumTürk Halk Bilimi Dersleri ve Toplumsal Dinamikler Bir toplumun kültürel dokusunu anlamak için en değerli aynalardan biri, halkın ürettiği sözlü, yazılı ve görsel mirastır. Türk Halk Bilimi dersleri, bu mirası inceleyerek toplumun geçmişi, bugünü ve geleceği hakkında önemli ipuçları sunar. Ancak bu derslere yalnızca “folklor” ya da “gelenek” gözlüğüyle bakmak yerine, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi güncel dinamiklerle ele almak, onların toplumsal dönüşümde oynadığı rolü daha net görmemizi sağlar. Türk Halk Bilimi Dersleri Nelerdir? Türk Halk Bilimi; halk edebiyatı, halk müziği, halk oyunları, inanç sistemleri, mitoloji, masallar, atasözleri, deyimler ve gündelik pratiklerin araştırılmasını kapsayan geniş bir alanı ifade…
2 YorumSARS Virüsü Ne Demek? (Kahkahalı, Kahveli ve Klişeleri Tatlı Tatlı Ti’ye Alan Bir Rehber) Şöyle buyurun: Bir elinizde kahve, diğer elinizde “Ben tıpta uzman değilim ama meraklıyım” kartı… Bugün “SARS virüsü ne demek?” sorusunu, ansiklopedik bir ciddiyetle değil; samimi, güler yüzlü ve biraz da “ofisteki ekip toplantısı” tadında konuşacağız. Klişelere kaptırmadan, ama onlarla biraz dalga geçerek… Çünkü eğlenince öğrenmek çok daha kolay! Minik spoiler: SARS, “Severe Acute Respiratory Syndrome” yani “Şiddetli Akut Solunum Yolu Sendromu”. Evet, adından belli: Ciddiye alınması gereken bir solunum yolu hastalığı. SARS Virüsü Ne Demek? Kısaca, Resmî Tanışma Töreni “SARS virüsü” dendiğinde kastedilen şey, SARS-CoV…
2 YorumNeye Göre General Olunur? Felsefi Bir Bakış Bir filozof, insan doğasını ve toplum düzenini sorgularken, gücün, liderliğin ve otoritenin kaynağını da derinlemesine incelemelidir. Çünkü her toplumsal yapı, belirli bir güç dinamiği üzerine kuruludur ve bu dinamiklerin nasıl işlediği, kimlerin ve hangi özelliklere sahip bireylerin liderlik pozisyonlarına yükseleceğini belirler. Peki, bir insan neye göre general olur? General olmanın ölçütleri, sadece fiziksel güç ya da askeri becerilerle mi ilgilidir, yoksa toplumun etik, epistemolojik ve ontolojik normları mı bu kararı şekillendirir? Bu yazıda, general olmanın neye göre belirlendiğini, felsefi bir perspektiften ve üç ana felsefi disiplinden: etik, epistemoloji ve ontoloji açısından tartışacağız. Etik…
2 YorumMahallemizin tozunu kaldıran tek şey kepçeler olmasın; vicdanımız, merakımız ve birbirimizi duyma isteğimiz de harekete geçsin isterim. “Ruhsat alınmadan hafriyat alınır mı?” sorusu, ilk bakışta teknik ve hukuki duruyor. Ama biraz durup dinlediğimizde, bu sorunun kalbinde toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi çok katmanlı meselelerin de olduğunu görüyoruz. Gelin, bu konuyu birlikte, yargılamadan ve birbirimizi çoğaltarak konuşalım. Ruhsat Alınmadan Hafriyat Alınır mı? Soru Teknik; Etkisi Toplumsal Yanıt basit: Hafriyat, kural olarak izin ve ruhsat süreçlerine tabidir. Çünkü kazı ve taşıma faaliyetleri; yeraltı suyu, gürültü, trafik, hava kalitesi ve komşu yapıların güvenliğini etkiler. Ancak bu teknik gerçek, tek başına bizi…
2 Yorum